امضاء قراردادهای پنهانی بین دولت اسلام گرای ترکیه و اقلیم شمال عراق؟

gizli müqavileبالاخره پس از ماه ها دیدار و مذاکره مداوم مقامات آک پارتی و بازانی ها، قراردادهای ویژه ای به خصوص در زمینه اکتشاف و انتقال انرژی بین طرفین به امضا رسید.

تاکنون مفاد این قراردادها به طور روشن و شفاف در اختیار رسانه ها قرار نگرفته است. این امر علاوه بر اعتراض رسمی “بغداد”، نگرانی کارشناسان سیاسی تورکیه و فعالین مدنی آذربایجان جنوبی را نیز به همراه داشته است.

پس از  سفر روز چهارشنبه نچیروان بارزانی به آنکارا (که دومین سفر وی به ترکیه محسوب می شود) و دیدارهای پنهان و آشکار وی با مقامات دولت اسلامگرای ترکیه، 6 توافق نامه که عمده مفاد آن ها برای رسانه ها افشا نشده بین طرفین امضا شده است. این معاهده‌ها در جریان یک نشست سه ساعته بین نچیروان بارزانی، نخست‌وزیر دولت منطقه‌ای کردستان عراق و رجب طیب اردوغان نخست‌وزیر ترکیه امضا شده و ساعاتی پس از آن با اعتراض رسمی مقامات بغداد روبرو شده است.

یک مقام رسمی عراق گفته چنین معاهده انرژی‌ای تجاوز از حاکمیت عراق است و حسین شهرستانی معاون نخست وزیر عراق در امور مربوط به انرژی نیز در اعتراض به این اقدام اربیل، از این موضوع خبر داده که دولت مرکزی عراق در تماس با وزارت امور خارجه ترکیه، مراتب اعتراض خود را اعلام کرده و تانر یلدز وزیر انرژی ترکیه فردا به منظور ارائه توضیح در خصوص این قراردادها به بغداد می‌رود.

از سوی دیگر درحالی که پیشتر قرار بود اکتشافات ترکیه در 13 منطقه اکتشافی شمال عراق با همکاری اکسون موبیل، شرکت نفتی آمریکایی، صورت گیرد، اما با مخالفت آمریکا با این طرح و برخلاف توافقی که طبق آن قرار بود

یک بانک آمریکایی برای ذخیره و تقسیم درآمد حاصل از فروش نفت بین بغداد و اربیل استفاده شود اما براساس توافق جدید، یک بانک ترکیه‌ای این وظیفه را بر عهده می‌گیرد.

 ژن پساکی سخنگوی کاخ سفید در مصاحبه ی روزانه ی مطبوعاتی گفته بود که ایالات متحده از صدور نفت هر بخش از عراق بدون تایید دولت مرکزی بغداد حمایت نمی کند.
وی در پاسخ به سوالی در مورد اینکه آمریکا از خط لوله ی اقلیم کردستان به ترکیه که قرار است پیش از آغاز سال جدید میلادی نفت جاری شود تغییر موضع داده است یا نه گفته بود: “موضع ما تغییر نکرده است و ما معتقدیم که اقلیم کردستان و دولت مرکزی بغداد باید به یک راه حل قانونی دست پیدا کنند و ما از صادرات نفت اقلیم به ترکیه بدون مجوز دولت مرکزی عراق حمایت نمی کنیم.”

طبق آن چه که در اختیار رسانه ها قرار گرفته، قراردادهای مذکور ساخت یک خط لوله جدید نفتی و یک خط لوله جدید گازی را پیش‌بینی می‌کند که هدف آن کمک به این است که صادرات نفت این منطقه تا سال 2015 به یک میلیون بشکه در روز افزایش یابد. احتمال می‌رود به جریان افتادن گاز از اوایل 2017 شروع شود.

برخی از کارشناسان نیز نگرانی خود را از امضاء برخی قراردادهای پنهانی بین طرفین ابراز کرده اند که ممکن است منجر به قوت گرفتن تفکرات انضمام طلبانه کردی در منطقه شود. این نگرانی ها زمانی بیشتر می شود که بدانیم دولت اقلیم کردستان عراق پس از حمله آمریکا به عراق تمام خطوط قرمز ترکیه را در ارتباط با ترکمن ها و کرکوک زیر پا گذاشته و در نتیجه طی سال های اخیر باعث مهاجرت اجباری ترکمن ها به دیگر مناطق شدند. از سوی دیگر روابط گرم و فزاینده بین بارزانی هایی که همواره مهمترین حامی تروریست های پ ک ک بودند باعث اعتراضات شدید احزاب مخالف دولت ترکیه شده است.

در این رابطه می توان به سخنان “محمت متین ار” نماینده شهر “آدی یامان” ترکیه و از وابستگان به حزب اسلامگرای ترکیه در برنامه “teke tek” کانال “haber türk” اشاره کرد که با گستاخی تمام و زیر پا گذاشتن اصل تمامیت ارضی ترکیه از نقشه موهوم کردستان بزرگ مدافعه نمود. در این برنامه زنده که شامگاه سه شنبه 28 آبان ماه از کانال سراسری مذکور پخش می شد، فاتیح آلتایلی (از ژورنالیست های مشور ترکیه) نظر محمت متین ار را درباره نقشه موهوم کردستان بزرگ که در اتاق بارزانی نصب شده است را جویا شد که این نماینده مجلس در پاسخ به دفاع از آن پرداخت و گفت: “من این نقشه را تایید می کنم. همه نیز مجبورند آن را تایید کنند. کردها در 4 کشور زندگی می کنند و باید آن را کردستان نامید.” 

همزمان با سفر بارزانی به دیاربکر نیز حزب دموکرات کردستان عراق نقشه موهوم کردستان بزرگ را منتشر نمود که اراضی ترکیه و آذربایجان جنوبی را نیز در بر می گیرد. نقشه ای که بارزانی آن را بر دیوار دفتر خود نیز قرار داده و عکس های فراوانی در این باره منتشر شده است. بارزانی حتی زمانی تبریز را نیز از اراضی کردستان خیالی موهوم نامیده بود.

برخی از کارشناسان معتقدند، حزب عدالت و توسعه با علم به افکار انضمام طلب بارزانی ها و نیز اشراف بر حمایت های بی شائبه آن از تروریست های پ ک ک، به نظر می رسد تنها با هدف دستیابی به سود ناشی از انتقال انرژی، اهداف بلند مدت ترکیه را در نظر نگرفته است. اهدافی که در آینده نه چندان دور با آذربایجان جنوبی در پیوند کامل خواهد بود.

(593)

facebooktwitter

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *